.: Kalendarium (1941-1944)
Strona główna
Aktualności
Historia obozów
Władze zwierzchnie
Obozy zagłady
Obozy
    koncentracyjne
KL Lublin (Majdanek)
   Obóz
    Założenia i budowa
    Organizacja obozu
    Obsada stanowisk
    FKL
   Podobozy
   Więźniowie
    Oznaczenia
    Funkcyjni
    Samopomoc i
      konspiracja
   Ucieczki
   Warunki bytowania
   Eksterminacja
   Grabież
   Kalendarium
   1941
   1942
   1943
   1944
   Obóz NKWD
   Procesy zbrodniarzy
   Muzeum
   Galeria
   Zdjęcia archiwalne
   Zdjęcia współczesne
Biogramy
Eksperymenty
Dokumenty
Słowniczek obozowy
Czytelnia
Autorzy
Linki
Bibliografia
Subskrypcja
Wyróżnienia
Księga gości

Kalendarium:
- 1941
- 1942
- 1943
- 1944


1943 (lipiec-grudzień)

1.VII -

Zatrudniona została w charakterze dozorczyni w FKL Alice Orlowski.

5.VII -

Zgodnie z rozkazem komendanta przy przyjmowaniu nowych transportów musieli być obecni: dyżurny dowódca ochrony obozu, dyżurny lekarz, ponadto dyżurny oddziału politycznego oraz magazynów mienia więźniarskiego. W przypadku dostarczania do obozu kobiet musiała być także obecna dozorczyni. Od nadejścia każdego transportu, bez względu na to czy przybywał on w dzień czy w nocy, musiał być powiadomiony komendant obozu.

13 i 14.VII -

W tych dniach wywieziono do lasu krępieckiego 100 ciężarówek z przyczepami po brzegi wypełnionych zwłokami ludzkimi.

15.VII -

W obozie męskim według raportów dziennych, przebywało 12.533 więźniów.

24.VII -

Poczynione zostały ustalenia w sprawie budowy głównej odwszalni obozowej. Na wniosek lekarza obozowego SS-Hauptsturmführera Blankego zaprojektowano też ambulatorium, pralnię i odwszalnię dla pola rewirowego. Na polecenie komendanta obozu Florstedta polem rewirowym miało zostać pole V, a nie I. W związku z tym dokonano odpowiednich poprawek na planie. Zaprojektowano usytuowanie ambulatorium. Propozycja uzyskała aprobatę komendanta. Ponieważ budowa baraku dla ciężko chorych (SII) jako ambulatorium dla KL Lublin musiała nastąpić natychmiast, projekty opracowane przez Zarząd Budowlany w Lublinie miały zostać przedłożone w Krakowie Sturmbannführerowi Schminke i Untersturmbannführerowi Kalenderowi.

25.VII -

Zagazowano grupę dzieci pochodzących ze spacyfikowanych terenów Zamojszczyzny, matki wysłano do Rzeszy na przymusowe roboty.

27.VII -

Stan liczbowy obozu męskiego wynosił 10.659 osób.

16-31.VII -

Dzieci polskie masowo przywożone na Majdanek były mordowane w komorach gazowych.

Lipiec

- Średnia dzienna zapełnienia obozu wynosiła ogółem 22.300 osób, w tym 12.300 mężczyzn i 10.000 kobiet.
- W końcu lipca zaprzestano palenia zwłok w lesie krępieckim. Ciała pomordowanych spalano na stosach obok kreamtorium.

2.VIII -

Doktor Andrzej Skrzyński, stały delegat RGO na dystrykt lubelski został przyjęty przez gubernatora lubelskiego Wendlera na konferencji z udziałem szefa sztabu dowódcy SS. Na konferencji tej gubernator miał oświadczyć, że dalsze wysiedlenia zostaną wstrzymane, a obozy przejściowe rozwiązane. Ponadto zaprzestanie się wysyłek poza ujętymi w pacyfikacjach na przymusowe roboty do Rzeszy. Jednocześnie ustalono, że z obozu na Majdanku, z Zamościa i Zwierzyńca wypuszczone zostaną kobiety, dzieci i niezdolni do pracy. Rozlokuje się wszystkich po gminach pow. radzyńskiego puławskiego. Ogółem przewidziano do zwolnienia 7.200 osób.

4.VIII -

Przedstawiciel Polskiego Komitetu Opieki Janina Suchodolska uzgodniła ostatecznie z szefem sztabu dowódcy SS i policji w Lublinie sprawę zwolnienia z obozu na Majdanku wysiedleńców z Zamojszczyzny. Razem miało zostać zwolnionych z Majdanka 3.600 osób.

6.VIII -

Stan liczbowy więźniów według danych OPUS wynosił: 6.100 więźniów radzieckich, 5.000 Żydów, 5.000 Polaków, 7.200 Polek z dziećmi, 2.000 więźniarek radzieckich z dziećmi i 1.000 Żydówek.

7.VIII -

W raportach dziennych obozu męskiego wykazano 11.159 osób, w tym 3.791 Polaków, 4.084 Żydów, 142 Niemców, 1.873 jeńców radzieckich, 977 więźniów cywilnych radzieckich i 292 Ukraińców.

20.VIII -

Przywieziono transport 2.031 Żydów z getta w Białymstoku

21.VIII -

Sporządzona została notatka z kontroli warunków sanitarnych w KL Lublin przez SS-Untersturmführera Birkigta z Urzędu C III WVHA, z której wynika, że potrzebne ambulatorium dla rewiru więźniarskiego jeszcze nie zostało zrealizowane. Prace przy ukończeniu krematorium przeciągają się, ponieważ wyjechał monter, a drugi nie został jeszcze przez firmę Kori przysłany. Pole II ma zostać obozem dla Rosjan. Obecnie baraki te zajmują inni więźniowie. Lekarz obozowy SS-Hauptsturmführer Blanke warunki sanitarne i ambulatorium w obozie Rosjan określił jako wystarczające. Urządzenia sanitarne w blokach na polu I i II zostały wykonane. Urządzenia na pozostałych polach były w trakcie wykonania. Przygotowane przez Urząd C II WVHA plany odwszalni i pralni znalazły uznanie. Sprawy w zaopatrzenie obozu w wodę zdatną do picia zostały jeszcze raz omówione z Urzędem Higieny SS. Lekarz obozowy dr Blanke zaznaczył, że przy przebudowie pomieszczeń łaźni dla odwszalni konieczne jest wmontowanie urządzeń oczyszczających. W zaleceniach zanotowano, że Zarząd Budowlany SS musi w możliwie najkrótszym czasie dostarczyć wniosek budowlany na przebudowę odwszalni. Firma Kori musi zostać powiadomiona o konieczności ukończenia budowy pieców krematorium.

25.VIII -

Przywieziono 109 Żydów z obsługi krematorium w obozie w Oświęcimiu. Wszyscy zostali straceni w komorach gazowych.

Sierpień

- Dowódca załogi wartowniczej w obozie SS-Obersturmführer Walter Langleist został odwołany z Majdanka. Na jego miejsce mianowano SS-Hauptsturmführera Martina Melzera.
- Średnia dzienna zapełnienia obozu wynosiła ogółem 18.200 osób, w tym 11.700 mężczyzn i 6.500 kobiet.
- Obóz wizytowała komisja, w skład której wchodzili wyżsi oficerowie hitlerowscy oraz osoby cywilne. Przed jej przybyciem urządzono umywalnię i wydano trochę lepsze jedzenie, a więźniów wychudzonych lub chorych "schowano" w jednym bloku.

1.IX -

- Obóz kobiecy przeniesiony został na I pole. W związku z tym polepszyły się warunki sanitarne. Pole V zajął szpital męski, gdzie w początkowym okresie przeznaczono dla chorych 10 bloków.
- Według raportów dziennych liczebność więźniów na poszczególnych polach obozowych przedstawiała się następująco: pole III - 3.430 osób, pole IV - 2.950, w tym 622 zakładników i 182 kobiety, pole V - 2.184, w tym w szpitalu 964 i ambulansie 48 mężczyzn.

7.IX -

W Głównym Urzędzie Gospodarczo-Administracyjnym SS odbyła się konferencja w sprawie przejęcia żydowskich obozów pracy w GG podległych dowódcom SS i policji przez WVHA. Uczestniczyli w niej: Obergruppenführer SS Pohl, Gruppenführer SS Globocnik, Brigadeführer SS Lörner, Obersturmbannführer SS Schellin, Obersturmbannführer SS Maurer, Sturmbannführer SS Florstedt, Obersturmführer SS Horn. Ustalono, że 10 obozów pracy podlegających SS i policji w dystrykcie lubelskim zostanie przejętych przez WVHA jako oddziały KL Lublin. Z chwilą przejęcia podlegać będą bezpośrednio Florstedtowi, więźniowie zaś osadzeni w tych obozach staną się więźniami obozu koncentracyjnego. Ponadto postanowiono, że wszystkie obozy pracy znajdujące się w GG zostaną przejęte przez Grupę D WVHA, za co odpowiedzialnym uczyniono komendanta Florstedta. Jemu polecono ustalenie liczby obozów i liczby więźniów w nich zamkniętych, straży obozowej, rodzaju produkcji oraz nawiązania kontaktu z ich komendantami. Potraktowano to jako sprawę bardzo pilną.

Wrzesień

- W miesiącu wrześniu średnio w obozie przebywało dziennie 18.100 osób, w tym 14.100 mężczyzn i 4.000 kobiet.
- Ukończona została budowa dużego krematorium. W budynku krematorium mieściła się hala zwłok z cementową posadzką, pokój sekcyjny, hala wystawiania zwłok, magazyn koksu i biuro szefa krematorium. W głównej hali znajdował się zespół pięciu pieców krematoryjnych, zbudowanych z cegły ogniotrwałej, połączonych podziemnym kanałem z kominem 12 m wysokości. U podstawy komina zainstalowane zostały urządzenia wyciągowe spalin napędzane silnikami elektrycznymi. W każdym z pięciu pieców można było spalać jedną lub więcej zwłok.
- Zakończono pracę przy budowie zameczku średniowiecznego na II polu, mającego służyć do ozdoby. Budowa zamku trwała około trzech czterech tygodni. Prace rozpoczęto rozkopem o powierzchni ok. 12 m2 i założeniem fundamentów. Do budowy użyto kamienia wapiennego, piachu i cementu. W fundamentach ukryto w tajemnicy butelkę, w której umieszczono wykaz więźniów zatrudnionych przy pracy.

2.X -

Wyszło rozporządzenie H. Franka nakazujące karać śmiercią tych wszystkich, którzy sprzeciwiają się zarządzeniom władz okupacyjnych i przeszkadzają "niemieckiej odbudowie w Generalnej Guberni". Zarządzenie to właściwie wprowadzało stan wyjątkowy ze wszelkimi jego następstwami. Wszystkie sprawy osób zatrzymanych były rozpatrywane w trybie natychmiastowym przez sądy doraźne policji bezpieczeństwa. Sądzony nie miał żadnej obrony, a sędziowie orzekali tylko karę śmierci. Wyroki wykonywane były natychmiast. W wyniku tego zarządzenia na Majdanek zaczęto przywozić tak zwane "transporty śmierci". Liczyły one po około 40 osób, w tym kobiety i dzieci. Przywożono je samochodami ciężarowymi oraz autobusami wprost do krematorium, gdzie zaraz po przybyciu skazańców rozstrzeliwano, bez uprzedniego wprowadzenia ich do ewidencji.

19.X -

Według raportów dziennych w obozie męskim więziono ponad 11.000 osób.

25.X -

Na III polu z powodu szerzącego się tyfusu plamistego zarządzona została Lagersperre. Pole zostało zamknięte, więźniom nie pozwolono wychodzić, a żywność przywoziła kolumna z innego pola do bramy.

Paździer-
nik

- Średnia dzienna zapełnienia obozu wynosiła ogółem 18.100 osób. W tym 13.600 mężczyzn i 4.500 kobiet.
- Opracowany został przez niemieckie władze tajny plan obrony i ewakuacji Lublina, w którym przewidywano w razie wycofania się z miasta zniszczenie wszystkich obiektów natury wojskowej. W szczegółowym wykazie obiektów polecono KL Majdanek zniszczyć "przez wzniecenie pożaru w różnych punktach" obozu.
- W początkach października w obozie została utworzona siatka AK. Powstała w oparciu o istniejące już komórki, a jej organizację powierzono por. Janowi Zaprawie-Ostromęckiemu. Zadania: obserwacja życia w obozie, ustalenie danych o pewnych osobach w obozie, przesyłanie informacji o sytuacji więźniów, sprawy dostarczania paczek żywnościowych, pieniędzy i korespondencji oraz skupiania elementów wartościowych, przesyłanie na zewnątrz szczegółowych raportów obrazujących sytuację w obozie i nastroje wśród więźniów.
- W obozie zarządzono dezynfekcję baraków przy pomocy gazowania. W związku z tym przy temperaturze około 6oC więźniowie musieli opuścić na 48 godzin pomieszczenia, udając się w tym czasie do kąpieli. Baraki po umieszczeniu tam gazu zamykano, a drzwi zalepiano gliną. Zabieg ten nie zniszczył insektów, przyczynił się natomiast do zapalenia płuc u wielu więźniów.
- Na skutek gwałtownego szerzenia się tyfusu plamistego władze obozowe zorganizowały filię rewiru na III polu w blokach 20, 21 i 22. Bloki te zostały ogrodzone.
- SS-Gruppenführer Sporrenberg - dowódca SS i policji w Lublinie otrzymał z Krakowa od Krügera dalekopis, że do Lublina zostaną skierowane specjalne oddziały SS i policji w celu przeprowadzenia akcji przeciw Żydom.
- Z końcem października zaczęto kopać rowy za V i VI polem więźniarskim, w odległości około 50 m od nowego krematorium. Do pracy skierowano około 300 więźniów na dwu zmianach, dziennej i nocnej. Pracowali przez 3 dni. W ciągu tego czasu wykopano rowy 2 m głębokie, około 100 m długości, biegnące w linii zygzakowatej . W ciągu tych 3 dni zaczęły zjeżdżać do obozu Sonderkommanda z obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu oraz od dowódców SS i policji w Krakowie, Warszawie, Radomiu i Lublina. Łącznie przybyło 100 SS-manów. Z Oświęcimia przybyli Otto Moll i Franz Hössler wraz z 10 SS-manami.

3.XI -

Tego dnia odbyła się największa egzekucja w historii hitlerowskich obozów koncentracyjnych. Na Majdanku zgładzono 18.400 więźniów narodowości żydowskiej.

4.XI -

W obozie formowano nowe komanda, zatrudniono nowy personel więźniarski w kancelariach, na poczcie, w łaźni, kuchni, SS-kantynie, SS-kuchni, Effektenkammer, Bekleidungkammer i innych, obsadzonych dotychczas przez funkcyjnych Żydów.

5.XI -

Na rozkaz komendanta obozu szef krematorium Muhsfeldt przystąpił do palenia ciał pomordowanych Żydów. Komando złożone z 20 więźniów radzieckich odkopywało przysypane ziemią rowy. Na rusztach układano zwłoki w stos, przekładając je drzewem, polewano metanolem i podpalano. Nad pracami czuwał funkcjonariusz SD z Lublina. Pilnował by nie pozostawiono żadnych nie spalonych zwłok. Zamordowanym wyrywano złote zęby i zabierano wszystkie znalezione przy nich kosztowności. Muhsfeldt prowadził specjalną książkę, w której zapisywał znalezione cenne przedmioty, oddawane następnie administracji obozu. Popiół pozostały po spaleniu zwłok przesiewany był przez sito w poszukiwaniu cennych metali i kamieni, a następnie mielony na mączkę kostną w zainstalowanym obok krematorium młynku o napędzie benzynowym. Mączkę wsypywano do worków i wywożono na pobliski folwark SS, gdzie była wykorzystywana do nawożenia ziemi. Spalenie zwłok pomordowanych trwało około 2 miesięcy. Rowy po egzekucji zasypano i splantowano.

30.XI -

- Zakończyła się kwarantanna na III polu, zarządzona w związku z epidemią tyfusu.
- Według raportów dziennych w obozie męskim przebywało 4.418 więźniów: jeńców radzieckich - inwalidów 2.261, więźniów Niemców było - 130, Polaków - 2.505, jeńców wojennych radzieckich - 110, więźniów radzieckich cywilnych - 1.438, oraz Ukraińców - 235.

Listopad

- Średnia dzienna stanu więźniów wynosiła ogółem 10.260 osób, w tym mężczyzn - 7.200, kobiet - 3.000.
- SS-Obersturmbannführer Martin Weiss został mianowany komendantem obozu. Wcześniej był komendantem obozu koncentracyjnego Neuengamme, a następnie Dachau.
- Do końca listopada 1943 r. instalacja wysokiego napięcia posiadały ogrodzenia pola I, II, III. Na polu IV roboty były już na ukończeniu.
- Na szpital męski przeznaczono całe pole V - 20 baraków.
- Z więźniów żydowskich pozostałych w obozie po 3 listopada wybrano 61 mężczyzn. Z magazynów wydano im koce i łyżki. Następnie załadowano na 3 samochody i wywieziono do lasu w Borkach pod Chełmem. Zorganizowano z nich Sonderkommando 1005, które zajmowało się spalaniem na stosach zwłok Żydów, jeńców radzieckich i Polaków pomordowanych wcześniej w egzekucjach i pogrzebanych w różnych miejscach. Szefem tego Sonderkommanda był Sturmbannführer SS Rohlfing.

1.XII -

- Według raportu dziennego stan liczbowy załogi SS obozu wynosił 1.251 osób, w tym: komendantura KL - 260, oddziały wartownicze - 883, litewscy wachmani - 89, dozorczynie - 19 osób.
- Według raportów dziennych w obozie męskim przebywało 4.4100 więźniów , w tym: Niemców - 130, Polaków - 2.491, jeńców radzieckich - 114, cywilnych więźniów radzieckich - 1.442, Ukraińców - 233. Ponadto na polu II przebywało 2.258 jeńców radzieckich - inwalidów.
- Według raportów dziennych w obozie kobiecym przebywało - 2.155 osób, w tym: Niemek - 18, Polek - 637, Rosjanek - 1500.

14.XII -

SS-Obersturmführer A. Thumann zastrzelił z pistoletu 7 osób przywiezionych przez policję do obozu na egzekucję.

20.XII -

- Według raportów dziennych w obozie męskim przebywało 5.484 więźniów oraz 2.561 jeńców radzieckich - inwalidów na II polu.
- Według raportów dziennych w obozie kobiecym przebywało 2.254 więźniarek, w tym: Żydówek - 14, Polek - 715, Rosjanek - 1.489, Niemek - 36.

24.XII -

- Ukończona została wykonana przez więźniów duża makieta całego obozu.
- W krematorium palono zwłoki pomordowanych, wydobywane ze zbiorowych mogił poza obozem.
- Lagerkapo Tomasik i kapo nr 2 Schommer udali się z wizytą na blok kobiecy znajdujący się na V polu. W nocy po polu nie wolno było chodzić. Obaj byli pijani i zlekceważyli ten zakaz. Z wieży wartowniczej strzelano do nich i obydwu postrzelono w nogi.

31.XII -

W pierwszej dekadzie grudnia 1943 r. w konspiracji powstał Związek "Orzeł", pod kierownictwem Pawła Dąbka, Kazimierza Malińskiego, Mieczysława Osińskiego. Zaplanowali oni uwolnienie więźniów przy pomocy oddziałów partyzanckich. Akcja rozbicia obozu i masowa ucieczka więźniów została zaplanowana w czasie nocy sylwestrowej. Było to wynikiem kontaktów przywódców Związku "Orła" z działaczami GL w Lublinie. Więźniarskie grupy bojowe z przemyconą bronią krótką i granatami miały zaatakować obóz od wewnątrz, natomiast oddziały GL liczące około 500 ludzi zobowiązały się do przecięcia kabla elektrycznego oraz rozbicia posterunków zewnętrznych SS. Działacze Stronnictwa Narodowego podjęli się zorganizowania transportu i ukrycia odbitych więźniów. Dowódcy konspiracyjnej komórki AK w obozie krytycznie podeszli do wszystkich planów. Ostatecznie cała akcja została odwołana.

Grudzień

- Średnia dzienna zapełnienia obozu wynosiła: ogółem 10.140 osób, w tym mężczyzn - 7.640, kobiet - 2.500.
- Z końcem 1943 r. zaczęto przywozić do krematorium obozowego ciała osób, które były więzione na Zamku w Lublinie. Więźniów skazanych tam na zagładę ładowano do krytego samochodu, specjalnie uszczelnionego, w którym rura wydechowa była skierowana do środka wozu. W czasie jazdy z więzienia na Majdanek zamknięci wewnątrz więźniowie ginęli zatruci gazami spalinowymi.
- Z końcem 1943 r. sędzia sądu SS K.Morgen prowadził śledztwo w sprawie nadużyć finansowych dokonanych przez SS-manów w obozie na Majdanku.

<<< wstecz

© Copyright Szycha (2004-2011)