Eksterminacja - wstęp
3.11.1943 - "Krwawa Środa"
Cyklon B
Komory gazowe
Komora prowizoryczna
Bunkier
Selekcja i gazowanie
Komory na I międzypolu
Komora w krematorium
Ruchoma komora
Liczba ofiar
Plan łaźni i komór gazowych
 Bunkier - komory gazowenr I-III |
Komory gazowe w bunkrze (I-III) przylegającym do łaźni, początkowo zaznaczono na planach jako komory dezynfekcyjne. Pierwszy znany projekt pochodzi z sierpnia 1942 r. Przewidywał on wybudowanie bunkra z dwoma komorami, z których każda miała dwoje drzwi, oraz przybudówkę, w których planowano umieszczenie pieców. Nad budynkiem miała się wznosić wiata wsparta na drewnianych filarach. Projekt ten jest wierna kopią planów dotyczących budowy urządzeń dezynfekcyjnych w Zakładach Odzieżowych Waffen SS w Dachau z 20 marca 1942 r. W trakcie budowy, która trwała od sierpnia do września 1942 dokonano w projekcie kilku zmian co związane było z decyzją wykorzystania komór do celów eksterminacyjnych. Jedną komorę podzielono na dwie mniejsze (komora I i II), z których jedna została przystosowana do użycia cyklonu B i tlenku węgla (komora I), a druga pozostała najwyraźniej nieczynna (komora II), skoro nie doprowadzono do niej - w odróżnieniu do pierwszej - oświetlenia, a po wojnie nie stwierdzono w niej obecności związków cyjanowych żelaza świadczących o stosowaniu cyklonu B. Natomiast przylegająca do obu wspomnianych komór tzw. duża komora była przystosowana wyłącznie do użycia tlenku węgla. Bunkier ogrodzono drutem kolczastym i drewnianym płotem. Od strony południowej w parkanie tym znajdowała się brama o szerokości umożliwiającej wjazd samochodu ciężarowego, którym przywożono ludzi wyselekcjonowanych na V polu, lub na II międzypolu. Wyjście baraku łaźni żeńskiej (blok nr 42) i drzwi obydwu komór były połączone podestem z desek o szerokości 1,5 m, którym pędzono kobiety na śmierć.
Nie wiadomo dokładnie, czy komory I i III były gotowe w tym samym czasie. Należy przypuszczać, że uruchomiono je w różnych okresach. Wskazuje na to m.in. w różny sposób zainstalowany w obu komorach system rur do emitowania tlenku węgla, wykonanie tylko w jednej z nich otworu do wsypywania cyklonu B, a także połączenie tylko małej komory okienkiem z kabiną SS-mana
|
Bunkier osłaniała wiata wsparta na drewnianych słupach przymocowanych do betonowych postumentów. Zaprojektowano ją w sierpniu 1942 r. jako część kompleksu dezynfekcyjnego. Miała chronić od deszczu rozkładaną na wolnym powietrzu zdezynfekowaną odzież, ale zadaszenie to pełniło także funkcję kamuflującą, bowiem wraz z ogrodzeniem skutecznie osłaniało komory.
Wiata przetrwała wojnę, jednak w 1945 r. została uszkodzona przez burzę, następnie odbudowana w 1946, aby zostać ponownie uszkodzona 1947 przez burzę, lecz tym razem już jej nie odbudowano. Odtworzenie zadaszenia było planowane w 1959 r. w trakcie kapitalnego remontu komór gazowych, jednak projekt ten nie został zrealizowany. |
Wiata - stan obecny. Zachowały się jedynie fundamenty po słupach, na których wsparta była wiata  |
Gazowanie ludzi w komorach rozpoczęto prawdopodobnie we wrześniu lub październiku 1942 r., a zakończono w sierpniu/wrześniu 1943 r.
|
Komora gazowa nr I
|
|
Posiada drzwi 2 x 0,9 m w południowej ścianie i jeden hermetycznie zamykany otwór wentylacyjny o wymiarach 20 x 20 cm w suficie. W komorze gazowej znajduje się ocynkowany przewód gazowy o średnicy 1,5 cala z o torami o średnicy 6mm. Na całej długości przewodu gazowego są co 25 cm otwory. Przewód gazowy znajduje się na wysokości 30 cm od podłogi o otacza wszystkie cztery ściany komory, z wyjątkiem drzwi wejściowych. Jeden koniec przewodu gazowego jest zamknięty, a drugi wyprowadzony do pomieszczenia z zainstalowanymi butlami gazowymi (kabina nr 14). [Protokół sądowo-technicznej i chemicznej ekspertyzy komór gazowych, chemikalii i pieców krematoryjnych - 4-23 sierpnia 1944, Lublin] |
|
 |
Widok komory gazowej |
.jpg "Komora nr I") |
Hermetyczne drzwi zamykające komorę |
|
Komora gazowa nr II
|
|
Wewnątrz nie posiada przewodu gazowego, światła elektrycznego ani obserwacyjnego okna. W suficie znajduje się otwór o wymiarach 20x20 cm. Ten otwór zamykany jest hermetycznie za pomocą przykrywy, która oddzielnie leży na komorze. Drzwi komory są żelazne z hermetycznymi zaciskami i gumową uszczelką. [Protokół sądowo-technicznej i chemicznej ekspertyzy komór gazowych, chemikalii i pieców krematoryjnych - 4-23 sierpnia 1944, Lublin] |
 |
 |
Widok komory gazowej |
.jpg "Komora nr II") |
Widok od zewnątrz. Po lewo drzwi do komory nr II, po prawo do komory nr III |